Tìm hiểu về bệnh sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết là gì?
Sốt xuất huyết là một loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, xảy ra khi virus Dengue gây bệnh xâm nhập vào cơ thể con người. Phần lớn các trường hợp mắc bệnh ở thể nhẹ có thể tự khỏi sau một tuần, tuy nhiên trong một vài tình huống hy hữu, bệnh có nguy cơ trở nặng và đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh nếu không điều trị kịp thời. (1)
Phân loại sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết thể nhẹ
Sốt xuất huyết thể nhẹ là khi người bệnh bị nhiễm vi rút Dengue nhưng không bị các biến chứng nặng. Sốt xuất huyết thể nhẹ có thể tự điều trị như 1 bệnh sốt thường tại nhà. Tuy nhiên, khi người bệnh bị sốt xuất huyết ở thể nhẹ vẫn có khả năng chuyển sang thể nặng do chăm sóc sai cách. (1)
Sốt xuất huyết thể nặng
Bệnh sốt xuất huyết thể nặng do liên quan đến chảy máu hay rò rỉ huyết tương nghiêm trọng, rối loạn chức năng các cơ quan trong cơ thể. Có thể hiểu rằng sốt xuất huyết thể nặng là khi tình trạng bệnh trở nặng gây ra các biến chứng nguy hiểm.
Các nguyên nhân gây sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết diễn ra khi người bệnh nhiễm một trong bốn 4 chủng virus dengue DEN1, DEN2, DEN3 và DEN4. (2)
- DEN-1: Đây là chủng virus phổ biến nhất trong sốt xuất huyết, chiếm khoảng 70% tổng số ca mắc trên toàn cầu. Thường gây ra các triệu chứng nhẹ như sốt, đau đầu, đau mắt và đau nhức cơ. Trường hợp sốt xuất huyết do DEN-1 thường tự phục hồi trong khoảng 7-10 ngày.
- DEN-2: Chủng virus này gây ra khoảng 20% các trường hợp sốt xuất huyết. Triệu chứng của DEN-2 có thể nặng hơn so với DEN-1, bao gồm sốt cao, đau cơ và khớp, chảy máu (như chảy máu chân răng, chảy máu nướu, chảy máu ruột) và có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như sốc và tử vong.
Các dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết
- Sốt cao, khoảng 40,5 độ C.
- Đau nhức đầu.
- Đau cơ, đau xương khớp.
- Buồn nôn.
- Đau vùng hốc mắt.
- Sưng hạch bạch huyết.
- Sốt 3 ngày rồi phát ban.
giai đoạn phát triển của bệnh
- Giai đoạn sốt: Xuất hiện trong thời gian ủ bệnh, từ 4 – 7 ngày sau khi bị muỗi mang mầm bệnh đốt. Khi mới khởi phát, bệnh nhân bị sốt cao đột ngột từ 39 – 40°C, giống như các bệnh sốt do virus khác. Tuy nhiên, cơn sốt do sốt xuất huyết kéo dài 2 – 7 ngày, uống thuốc hạ sốt nhưng không hạ sốt và cơn sốt tái phát liên tục. Kèm với đó là các triệu chứng như: chán ăn; buồn nôn; đau cơ; đau khớp; nổi mẩn; phát ban; da xung huyết.
- Giai đoạn nguy hiểm: Người bệnh còn sốt nhẹ nhưng cần đặc biệt theo dõi vì giai đoạn này có thể xuất hiện các biến chứng như giảm tiểu cầu; xuất huyết dưới da; chảy máu mũi và lợi; tiểu ra máu; xuất huyết nội tạng, phổi, não; thoát huyết tương do tính thấm thành mạch (kéo dài 24 – 48 giờ).
- Giai đoạn hồi phục: Sau giai đoạn nguy hiểm khoảng 1 – 2 ngày, bệnh nhân có hiện tượng tái hấp thu dịch từ mô kẽ vào bên trong lòng mạch, kéo dài trong 48 – 72 giờ. Lúc này, sau sốt xuất huyết, bệnh nhân có các biểu hiện như: Đi tiểu nhiều; tình trạng tốt lên; hết sốt; huyết động ổn định; nhịp tim chậm và điện tâm đồ thay đổi.
Cách điều trị và chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết
Điều trị sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết là hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Phương pháp chữa trị bệnh chủ yếu là điều trị các triệu chứng kết hợp nghỉ ngơi, uống nhiều nước và ăn các món ăn mềm, dễ tiêu hóa.
Trường hợp sốt cao trên 38,5°C, bệnh nhân có thể dùng Paracetamol (Hapacol) để giảm đau và hạ sốt. Tuy nhiên, cần lưu ý tránh những loại thuốc có thể dẫn đến biến chứng xuất huyết như Aspirin, Ibuprofen, Analgin, Natri naproxen… (3)
Đối với những trường hợp có các dấu hiệu nghiêm trọng dưới đây, cần nhanh chóng đưa người bệnh nhập viện:
- Khó chịu mặc dù sốt giảm hoặc hết sốt.
- Không ăn, uống được.
- Nôn ói nhiều
- Đau bụng nhiều
- Tay chân lạnh, ẩm
- Chảy máu mũi, miệng hoặc xuất huyết âm đạo.